Kuzey Makedonya, vergi idaresini modernize etme ve KDV kontrollerini güçlendirme stratejisinin bir parçası olarak zorunlu elektronik fatura uygulamasına geçiş yapmaktadır. Bu kapsamda hayata geçirilen ulusal e-Faktura sistemi, B2B faturaların düzenlenme, iletilme ve doğrulanma süreçlerini temelden değiştirecektir. Yeni yasal çerçeve; parçalı fatura teati yöntemlerinin yerini şeffaflığı, veri kalitesini ve denetim kabiliyetini artıran merkezi ve gerçek zamanlı bir modelin almasını hedeflemektedir.
Kuzey Makedonya e-Fatura Mevzuatına Genel Bakış
e-Faktura sistemi, işletmeler ile vergi otoritesi arasında aracı kurumlar olmaksızın doğrudan iletişime imkan tanıyan, merkezi bir “sürekli işlem kontrolü” (CTC) modeli olarak tasarlanmıştır. Bu model kapsamında, bir elektronik faturanın mevzuata uygun sayılabilmesi için öncelikle doğrulama amacıyla merkezi platforma sunulması zorunludur. Bu yaklaşım, OECD Vergi İdaresi 3.0 ilkeleriyle tam uyumlu olup, Avrupa ve bölge genelinde yaygınlaşan gerçek zamanlı fatura raporlama ve onay (clearance) trendini yansıtmaktadır.
Kuzey Makedonya’daki e-fatura uygulaması; faturaların hem işletmeler hem de vergi otoritesi tarafından otomatik olarak işlenmesine olanak tanıyan yapılandırılmış bir elektronik formatta düzenlenmesi, iletilmesi ve alınması sürecini kapsar. İşletmeler, faturaları yalnızca ticari ortaklar arasında teati etmek yerine, Kamu Gelirleri İdaresi’ne elektronik ortamda sunar; burada faturalar teknik ve ticari doğrulama kontrollerine tabi tutulur. Doğrulanan her faturaya, sistem tarafından başarılı gönderim ve kabulün kanıtı niteliğinde olan benzersiz bir elektronik tanımlayıcı (eID) atanır.
Teknik Model ve Doğrulama Süreci
e-Faktura sistemi, şirketlerin ERP veya faturalama sistemlerini doğrudan merkezi platforma bağlamalarına olanak tanıyan API tabanlı bir entegrasyon yapısı üzerine inşa edilmiştir. Bu yapı, giden faturaların otomatik olarak iletilmesini ve gelen faturaların neredeyse gerçek zamanlı olarak sistemden çekilmesini sağlar. Kendi faturalama sistemine sahip olmayan işletmeler için vergi idaresi, bir kullanıcı uygulaması ve web tabanlı bir portal sunmayı planlamaktadır.
Faturaların, gönderilmeden önce yapılandırılmış XML formatında oluşturulması ve geçerli bir elektronik sertifika ile dijital olarak imzalanması zorunludur. Doğrulama aşamasında sistem; fatura yapısını, zorunlu veri alanlarını ve imza bütünlüğünü kontrol eder. Doğrulamadan geçemeyen faturalar düzeltilmeli ve yeniden gönderilmelidir. Başarıyla doğrulanan faturalar benzersiz bir elektronik kimlik tanımlayıcı (eID) alır ve sistem üzerinden hem düzenleyen hem de alıcı tarafından erişilebilir hale gelir.
Uygulama Süreci ve Güncel Durum
e-Faktura pilot test aşaması Ocak 2026‘da başlatılmış olup; temel olarak API bağlantısı, dijital imza mekanizmaları ve doğrulama iş akışlarının test edilmesine odaklanmaktadır. Bu aşamada düzenlenen test faturaları gerçek sicil verilerini kullanmakla birlikte, herhangi bir yasal veya mali hüküm taşımamaktadır.
Yayınlanan yol haritasına göre, kullanıcı uygulaması ve web portalının 2026’nın ilk çeyreği sonuna kadar hazır olması; ardından canlı ortamın kullanıma açılması ve 2026’nın ikinci çeyreği sonuna kadar kademeli geçişin tamamlanması beklenmektedir. Bu nedenle, zorunlu aşama öncesinde tam uyum sağlamak adına işletmelerin teknik hazırlıklarına erkenden başlamaları önerilmektedir.
SNI Size Nasıl Yardımcı Olabilir?
SNI’ın çözümü uçtan uca bir çözümdür. Bu; SAP dahil herhangi bir ERP sisteminden veri çekme, veri eşleme (mapping), işleme ve vergi otoriteleriyle iletişim süreçlerinin tek bir çözüm altında gerçekleştirileceği anlamına gelir.
Kuzey Makedonya’daki e-fatura süreci için geliştirilen SNI AP çözümü aracılığıyla son kullanıcılar kolayca e-fatura oluşturabilir; faturaların XML ve kullanıcı tarafından okunabilir formatlarını kullanıcı dostu bir SNI e-fatura kokpiti üzerinden izleyebilirler.
SNI çözümü, hem giden hem de gelen faturalar için tam destek sağlar. Giden faturalar, resmi API’lar veya web servisleri aracılığıyla vergi otoritelerine iletilir. Benzer şekilde gelen faturalar için (tedarikçiler tarafından müşterilere düzenlenen), SNI çözümü vergi otoriteleri tarafından sağlanan uygun API’lar veya web servislerini kullanarak verileri düzenli aralıklarla otomatik olarak çeker.
Tüm gelen faturalar, kullanıcı deneyimini artırmak ve verimli yönetimi sağlamak için tasarlanmış özel bir arayüz olan SNI Gelen Fatura Kokpiti üzerinde görüntülenir. Her bir faturaya, detaylı analiz ve yasal düzenlemelere uyumluluk için hem XML hem de HTML/PDF formatlarında erişilebilir.
SNI’ın fatura mutabakatı özelliği, gelen faturaların satın alma siparişleri, irsaliyeler veya diğer dahili kayıtlarla otomatik olarak eşleştirilmesini sağlayarak kesintisiz bir doğrulama sunar. Bu özellik, gelen faturaların doğrulama sürecini kolaylaştırır, manuel çabayı azaltır ve hataları en aza indirerek hızlı çözümler sağlar. Artan doğruluk ve verimlilikle işletmeler, finansal iş akışlarını daha iyi kontrol eder ve operasyonlarını kesintisiz sürdürebilirler.
SNI çözümü, mevcut sistem versiyonlarında herhangi bir güncelleme gerektirmeden müşteri sistemleriyle entegre olur ve SAP versiyonlarından bağımsız çalışır. SNI SAP çözümü; SAP ECC 4.7 ve üstü ile birlikte SAP Business Technology Platform (BTP), SAP R3 ve SAP S/4HANA sistemleriyle uyumludur. Ayrıca SNI, müşterilerinin kullandığı tüm ERP sistemleri ile entegre olabilen ERP bağımsız çözümler sunmaktadır.