Bilgilendirme beyanı D406 standart mali denetim dosyası
Romanya’da SAF-T raporlaması, yerel adıyla “Declarația informativă D406 – Fișierul Standard de Control Fiscal” olan D406 Bilgilendirme Beyanı üzerinden yürütülmektedir. Sistem, Romanya Ulusal Vergi İdaresi ANAF tarafından yönetilir ve kapsama giren mükelleflerin muhasebe, vergi ve işlem verilerini standartlaştırılmış elektronik formatta sunmasını gerektirir.
SAF-T, OECD’nin Vergi Amaçlı Standart Denetim Dosyası yaklaşımını temel alır ve muhasebe verilerinin mükellefler ile vergi idareleri arasında elektronik ortamda aktarılmasını sağlayan XML formatını kullanır. Romanya’da D406 yalnızca denetim amacıyla kullanılan bir dosya değildir; aynı zamanda kapsama giren mükellefler için düzenli olarak yerine getirilmesi gereken elektronik bir raporlama yükümlülüğüdür.
Romanya’da SAF-T zorunlu mu?
SAF-T Romanya, uygulaması kademeli olarak hayata geçirilmiştir. Yükümlülük, ilgili uygulama kuralları çerçevesinde büyük, orta ve küçük ölçekli mükellefler ile Romanya’da KDV kaydı bulunan yerleşik olmayan mükellefleri kapsar.
Büyük mükellefler 2022’den, orta ölçekli mükellefler 2023’ten, küçük mükellefler ise 1 Ocak 2025’ten itibaren kapsama alınmıştır. Romanya’da KDV kaydı bulunan yerleşik olmayan mükellefler de 1 Ocak 2025 itibarıyla yükümlülük kapsamındadır. Bu mükellefler için genellikle Romanya KDV numarası üzerinden gerçekleştirilen işlemleri kapsayan sadeleştirilmiş bir D406 raporlama yapısı uygulanır.
Düzenli D406 bildirimi için standart son iletim tarihi, raporlama dönemini takip eden ayın son takvim günüdür.
Aylık ve çeyrek dönem SAF-T raporları
D406 beyanı, defter tutma yöntemine (tek girişli basit muhasebe/çifte kayıt usulü muhasebe) bağlı olarak her ay veya her üç ayda bir olmak üzere Romanya Vergi İdaresine sunulmalıdır. KDV amaçlarına yönelik kaydı bulunmayan mükellefler, SAF-T dosyalarını üç ayda bir sunacaklardır.
Raporlama sıklığı genel olarak mükellefin tabi olduğu KDV beyan dönemine göre belirlenir. KDV kaydı bulunmayan mükellefler ile takvim yılından farklı bir mali yıl kullanan belirli mükellefler, yürürlükteki kurallar doğrultusunda D406 bildirimini üç aylık dönemler hâlinde sunar.
Her mükellef grubunun SAF-T kapsamına alındığı aşamada geçici uyum süreleri uygulanmıştır. Bu süreler, devam eden bildirim tarihleri olarak değil, uygulamaya geçişe özgü geçici düzenlemeler olarak değerlendirilmelidir.
Yıllık SAF-T Raporu – D406 Varlıklar
Yıllık raporlama, vergi mükellefinin mali yılına dayanır. D406’nın Varlıklar bölümü yıllık olarak sunulur ve sabit kıymetlere ilişkin bilgileri içerir. Genel kural olarak yıllık Varlıklar bildirimi, raporlama dönemini takip eden yılın 31 Ocak tarihine kadar iletilir.
Talep Üzerine SAF-T – D406 Stoklar
Talep üzerine ANAF tarafından belirlenen süre ve dönem için bir stok bilgi raporu hazırlanmalı ve resmi talep tarihinden en az 30 gün sonra rapor edilmelidir. Stoklar bölümü düzenli aralıklarla sunulmaz. Yalnızca ANAF tarafından talep edilmesi hâlinde, vergi idaresinin belirttiği dönem için hazırlanarak sunulur.
Romanya’da kimlerin bir SAF-T dosyası sunması gerekiyor?
Romanya’daki çifte kayıt usulü defter tutmakla yükümlü olan tüzel kuruluşlar ve Romanya’da yasal varlığı bulunmayan yabancı kuruluşlar, standart SAF-T mali denetim dosyasını bilgilendirme beyanı D406 aracılığıyla sunmak zorundadır.
SAF-T D406 dosyasını sunması gereken şirketler, aşağıdakileri kapsar:
– Özerk şirketler
– Anonim şirketler
– Limited ortaklıklar
– Sınırlı sorumlu ortaklıklar
– Tüzel kişiler/kuruluşlar
– Yurtdışında yerleşik tüzel kişilere ait olan ve Romanya’da tüzel bir kişiliği bulunmayan birimler
-Romanya’da bir veya birkaç yerleşik kuruluş aracılığıyla faaliyet gösteren yabancı tüzel kişi ve kuruluşlar
-Yönetimleri Romanya’da bulunan yabancı tüzel kişi ve kuruluşlar
– Doğrudan tescil yoluyla kayıtlı vergi mükellefleri, vergi temsilcileri tarafından kaydedilmiş vergi mükellefleri ve sabit ofisler gibi, KDV amaçları doğrultusunda Romanya’da bir tescil/kayıt koduna sahip olan ülkede yerleşik olmayan şirketler.
Zorunlu Alanlar
Aylık ve çeyrek dönem SAF-T dosyası
Aylık ve üç aylık D406 bildirimleri temel olarak aşağıdaki bölümleri içerir:
Ana Veriler
- Defter-i kebir hesapları
- Müşteriler
- Tedarikçiler
- Vergi tablosu
- Ölçü birimi tablosu
- Analiz türü tablosu
- Ürünler
Defter-i Kebir Kayıtları
- Muhasebe kayıtları
- Yevmiye kayıt verileri
Kaynak Belgeler
- Satış faturaları
- Alış faturaları
- Ödemeler
Yıllık SAF-T Dosyası – D406 Varlıklar
Yıllık Varlıklar bölümü aşağıdaki veri gruplarını içerir:
Ana Veriler
- Defter-i kebir hesapları
- Analiz türü tablosu
- Varlıklar
Kaynak Belgeler
- Varlık işlemleri
İsteğe Bağlı SAF-T Dosyası – D406 Stoklar
Talep üzerine hazırlanan Stoklar bölümü aşağıdaki veri gruplarını içerir:
Ana Veriler
- Defter-i kebir hesapları
- Vergi tablosu
- Ölçü birimi tablosu
- Analiz türü tablosu
- Hareket türü tablosu
- Ürünler
- Fiziksel stok
- Stok sahipleri
Kaynak Belgeler
- Mal hareketleri
Kesin veri yapısı, zorunlu alanlar, doğrulama kuralları ve şema gereklilikleri, ANAF’ın D406 Beyanı’na ilişkin teknik dokümantasyonunda tanımlanmıştır. İşletmeler, ERP ve muhasebe verilerinin yürürlükteki D406 XML şemasına uygun şekilde çıkarılabilmesini, eşleştirilebilmesini, doğrulanabilmesini ve iletilebilmesini sağlamalıdır.
Cezalar ve Uyum Riski
D406 bildiriminin yasal süresi içinde sunulmaması, genel olarak 1.000 RON ile 5.000 RON arasında değişen para cezalarına yol açabilir. Hatalı veya eksik D406 bildirimleri için ise duruma bağlı olarak genellikle 500 RON ile 1.500 RON arasında para cezası uygulanabilir.
Bu nedenle mükellefler; aylık, üç aylık, yıllık ve talep üzerine yapılan D406 bildirimlerinin doğru şekilde hazırlanabilmesi için muhasebe verilerini yapılandırılmış, eksiksiz ve doğrulanmış biçimde tutmalıdır.
SNI Size Nasıl Yardımcı Olabilir?
SNI, muhasebe, vergi ve işlem verilerini doğrudan ERP sisteminden alarak ANAF’ın zorunlu XML yapısıyla eşleştirir ve işletmelerin Romanya SAF-T D406 yükümlülüklerini yönetmesini sağlar.
SNI SAF-T çözümü; aylık veya üç aylık D406 bildirimlerini, yıllık Varlıklar raporlamasını ve talep üzerine hazırlanan Stoklar raporlamasını destekler.
Kullanıcılar, SNI kokpiti üzerinden dosya oluşturma, doğrulama, dışa aktarma ve iletim durumlarını SAP ile entegre tek bir ortamdan takip edebilir. Böylece işletmeler hem denetime hazır kalabilir hem de Romanya’daki SAF-T yükümlülüklerini düzenli ve etkin biçimde yönetebilir.