Yatırım Teşvik Kapsamındaki e-Fatura ve e-Arşiv Süreçlerinde Teknik Güncelleme

Yayın tarihi: 14 Nisan 2026

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında yapılan teslim ve hizmetlere ilişkin fatura düzenleme süreçlerinde kritik teknik güncellemeler gerçekleştirdi. Yayımlanan yeni teknik kılavuz ile e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamalarında yeni zorunluluklar ve standartlar getirildi.

İşte mükelleflerin ve yazılım sağlayıcılarının dikkat etmesi gereken temel değişiklikler:

1. Yeni Senaryo ve Fatura Tipleri Belirlendi

Yapılan düzenleme ile Yatırım Teşvik kapsamındaki işlemler, belirli senaryo ve tipler üzerinden ayrıştırıldı:

1. e-Fatura’da: “YATIRIMTESVIK” senaryosu ve “ISTISNA” fatura tipi kullanılacak.
2. e-Arşiv Fatura’da: “EARSIVFATURA” senaryosu ve “YTBISTISNA” fatura tipi üzerinden işlem yapılacak.

2. Kritik Yenilik: “Vazgeçilen KDV Tutarı” Alanı

En önemli değişiklik, fatura verisi içerisine eklenen “Vazgeçilen KDV Tutarı” alanıdır. Bu alan, teşvik nedeniyle tahsil edilmeyen KDV miktarının sistem üzerinde izlenebilirliğini sağlamayı amaçlıyor.

Bu tutarın kullanımına ilişkin kurallar şunlardır:

1. Sadece XML Verisinde: Bu tutar faturanın veri yapısında (XML) yer alacaktır.
2. Hesaplamalara Dahil Edilmeyecek: Fatura satır toplamlarını veya genel dip toplamı etkilemeyecek; matematiksel bir toplama dahil edilmeyecektir.
3. Görselde Yer Almayacak: Mevcut düzenlemeye göre bu tutarın faturanın kağıt veya PDF (görsel) çıktısında gösterilme zorunluluğu bulunmamaktadır.

3. Teknik Güncellemeler

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yayımladığı V1.2 teknik kılavuzu, Yatırım Teşvik Belgesi (YTB) kapsamında düzenlenen faturalarda verinin sınıflandırılması ve takibi için yeni zorunlu alanlar getirmiştir. Bu güncellemeyle birlikte sadece fatura tipi değil, işlemin içeriğine göre “Harcama Tipi” ve ilgili “İstisna Kodu” kullanımı da teknik bir standart haline gelmiştir.

3.1. Yeni “Harcama Tipi” Kodları (01, 02, 03, 04) 

Fatura satırlarında yer alan her bir mal veya hizmet için aşağıdaki harcama tipi kodlarından uygun olanının seçilmesi zorunludur:

1. 01 – Makine ve Teçhizat: Makine, teçhizat teslimleri ile yazılım ve gayrimaddi hak satış/kiralamaları için.
2. 02 – İnşaat İşleri: Yatırım kapsamındaki inşaat işlerine ilişkin mal teslimi ve hizmet ifaları için.
3. 03 – Arsa / Arazi: Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki arsa ve arazi satışları için.
4. 04 – Diğer: Yukarıdaki gruplara girmeyen diğer tüm harcamalar için.

3.2. Kullanılması Gereken Vergi İstisna Kodları

Teşvik kapsamında KDV’siz düzenlenen faturalarda, seçilen harcama tipine göre doğru istisna kodunun eşleştirilmesi gerekmektedir:

1. Harcama Tipi 01 (Makine-Teçhizat) ise: * İstisna Kodu: 308 - 13/d Teşvikli Yatırım Mallarının Teslimi seçilmelidir.
2. Ek Bilgi: Bu kodla yapılan satışlarda; makine adı, Makine ID ve yerli listedeki sıra numarası gibi detayların belirtilmesi teknik bir zorunluluktur.
3. Harcama Tipi 02 (İnşaat İşleri) ise: * İstisna Kodu: 339 - İmalat Sanayi ile Turizme Yönelik Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamındaki İnşaat İşlerine İlişkin Teslim ve Hizmetler seçilmelidir.

Bu Değişiklik Ne Anlama Geliyor?

Bu güncelleme, Yatırım Teşvik süreçlerindeki veri kalitesini artırmayı ve teşviklerin dijital ortamda daha sağlıklı takibini hedefliyor. Mükelleflerin, fatura gönderimlerinde hata almamaları ve mevzuata uyum sağlamaları için sistemlerini en kısa sürede güncel teknik kılavuza (V1.2) göre gerekli düzenlemeleri yapmaları gerekmektedir.