PEPPOL Nedir?
PEPPOL, tüm elektronik tedarik belgelerinin (e-Siparişler, e-Faturalar ve e-Taşıma Belgeleri) ulusal ve uluslararası düzeyde aynı formatta, güvenli ve gerçek zamanlı olarak değişimini sağlayan bir ağdır. Günümüzde dünya genelinde kamu kurumları ve özel şirketler tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır; şu anda aralarında İngiltere, Almanya, Fransa, Singapur, Avustralya ve Yeni Zelanda’nın da bulunduğu 39 ülkede Peppol faaliyeti bulunmakta ve dünya çapında yaklaşık 400.000 işletme bu ağı kullanmaktadır.
PEPPOL şu temel unsurlara dayanır:
- Ağ: PEPPOL e-Teslimat Ağı (e-Delivery Network).
- Belge Spesifikasyonları: PEPPOL İş Birlikteliği Spesifikasyonları (BIS).
- Yasal Çerçeve: Ağ yönetişimini tanımlayan PEPPOL Taşıma Altyapısı Anlaşmaları (TIA).
PEPPOL Nasıl Çalışır?
Kuruluşlar, bir PEPPOL Erişim Noktası (Access Point – AP) aracılığıyla ağa bağlanarak diğer Peppol kullanıcılarına kolayca ulaşabilirler. Sadece tek bir bağlantı noktası yeterlidir. PEPPOL, gönderici ve alıcının kendi erişim noktalarına sahip olduğu “dört köşe modeline” (four corner model) dayanır. Belgeler (e-Katalog, e-Sipariş, e-İrsaliye, e-Fatura vb.) bu sertifikalı erişim noktası sağlayıcıları üzerinden iletilir. SNI, sertifikalı bir Erişim Noktası (AP) sağlayıcısıdır.
PEPPOL Hangi Sorunları Çözer?
Peppol’ün dört köşe modeli, diğer iletim modellerine göre daha basit ve esnektir; çünkü gönderici ve alıcının uçtan uca (P2P) bağlantılar kurmasına veya aynı hizmet sağlayıcıyı kullanmasına gerek yoktur. Bir erişim noktasına bağlandıktan sonra, herhangi bir katılımcıya elektronik belge göndermek için Peppol ID yeterlidir.
Peppol Hakkında Temel Terimler
- Peppol ID: Katılımcılara atanan benzersiz tanımlama numarasıdır.
- Erişim Noktaları (APs): Ağa giriş kapılarıdır.
- SMP (Service Metadata Publisher): Katılımcıların yeteneklerini ve adreslerini yayınlayan hizmettir.
SML (Service Metadata Locator): Tüm güvenilir SMP ve AP’leri tanımlayan merkezi kayıt sistemidir.
PEPPOL e-dağıtım çerçevesi:
Kaynak: Peppol.eu
| Free to choose ANY … | HERHANGİ bir ülkede HERHANGİ bir Erişim Noktasını seçmek ücretsiz |
| Sign ONE Agre… | BİR Sözleşme imzalayın; TÜMÜNE bağlanın |
| Open FOUR… | Açık DÖRT köşeli model |
| NO ROAMING… | PEPPOL Erişim Noktaları arasında hiçbir DOLAŞIM ücreti yok |
| Sender | Gönderici |
| Prepare | Hazırla |
| Address Registry | Adres Kayıt Defteri |
| SML | SML |
| SMP | SMP |
| Capability…. | Kapasite iyileştirmesi |
| Exchange of PEPPOL … | PEPPOL BIS Belgelerinin Erişim Noktaları arasında Değişimi |
| Sender Access Point … | Gönderici Erişim Noktası, geçerli PEPPOL BIS belgelerini göndermelidir |
| Receiver | Alıcı |
| Process | İşle |
| Receiver Access Point … | Alıcı Erişim Noktası, PEPPOL BIS belgelerini alır |
Peppol’ün Geleceği
Birçok ülke (Fransa, Avustralya, Japonya, Suudi Arabistan), Peppol BIS formatını zorunlu e-fatura çerçevelerinin bir parçası olarak benimseyeceklerini duyurmuştur. ABD de Peppol’ü içeren bir e-fatura çerçevesi hazırlığındadır.
SNI’ın Rolü ve Avantajları
- Akredite Hizmet Sağlayıcı: SNI, Peppol ağı üzerinden e-belge gönderip alma yetkisine sahip yetkili bir kuruluştur.
- Katma Değerli Hizmetler: Temel bağlantının yanı sıra format dönüştürme, doğrulama, arşivleme ve izleme gibi hizmetler sunar.
- ERP Entegrasyonu: SAP, Oracle ve Microsoft Dynamics gibi sistemlerle doğrudan entegrasyon sağlayarak manuel müdahaleye gerek kalmadan belge gönderimini mümkün kılar.
- Yasal Uyum: SNI, AB düzenlemelerini ve yerel vergi güncellemelerini takip ederek müşterilerinin her zaman güncel kalmasını sağlar.
Ücretlendirme ve Teknik Standartlar
- Roaming Ücreti Yoktur: Erişim Noktaları arasında dolaşım ücreti yoktur. Kendi servis sağlayıcınıza ücret ödeseniz de farklı sağlayıcı kullanan müşterilerinize bağlanırken ekstra ücret alınmaz.
- Peppol BIS Nedir? İş Birlikteliği Spesifikasyonları (BIS), Peppol’ün ana sütunlarından biridir. Ağ üzerinden değiştirilen belgeleri standart hale getirmek için geliştirilmiştir. En güncel sürüm BIS 3.0‘dır.
- Peppol Rehberi (Directory): Ağ katılımcılarının birbirini, ülke bilgilerini ve belge alma yeteneklerini bulmalarına yardımcı olan ücretsiz bir tarama hizmetidir.
OpenPEPPOL ve Gelecek
- OpenPEPPOL: Avrupa genelinde PEPPOL hizmetlerinin geliştirilmesi ve sürdürülmesinden sorumlu kar amacı gütmeyen uluslararası bir topluluktur.
- Gelecek Planları: Fransa, Avustralya, Japonya ve Suudi Arabistan gibi ülkeler e-fatura formatı olarak Peppol BIS’i benimseyeceklerini açıklamıştır. ABD de Peppol’ü içerecek bir e-fatura çerçevesi hazırlığındadır.
Sıkça Sorulan Sorular ve SNI’ın Rolü
SNI’ın Peppol ağındaki rolü nedir ve bir Erişim Noktası olarak hangi katma değerli hizmetleri sunmaktadır?
- SNI, Peppol ağı üzerinden e-belgelerin hem gönderilmesi hem de alınması için yetkilendirilmiş, akredite bir Peppol Hizmet Sağlayıcısıdır.
- Sertifikalı bir Erişim Noktası (Access Point) olarak SNI, ticari ortaklar ve vergi makamları arasında sorunsuz ve güvenli veri alışverişi sağlar.
- Temel bağlantının yanı sıra SNI; format dönüştürme, doğrulama, arşivleme ve izleme gibi katma değerli hizmetler sunar.
SNI ile Peppol uygulamasını başlatmak için gereken adımlar nelerdir ve uçtan uca entegrasyon ne kadar sürer?
- Süreç tipik olarak şunları içerir: (1) Peppol Rehberi’nde (Peppol Guide) yapılan yapılandırma (başlangıçta Peppol kaydı gerekli değildir), (2) SNI Erişim Noktası ile ERP sisteminiz (örneğin SAP Peppol entegrasyonu) arasında bağlantı kurulumu, (3) test ve doğrulama ve (4) canlıya geçiş onayı.
- Uçtan uca entegrasyon, sistem ortamınıza ve ülke kapsamına bağlı olarak genellikle 6-8 hafta sürer.
Peppol ID nedir ve SNI aracılığıyla kuruluşum için benzersiz bir Peppol ID’yi nasıl kaydettirebilir ve kullanmaya başlayabilirim?
- Peppol ID, şirketinizin Peppol Ağı içinde güvenli bir şekilde belge gönderip almasını sağlayan benzersiz bir dijital tanımlayıcıdır.
- SNI Erişim Noktasını kullanarak kuruluşunuzu Peppol Dizini’ne (Peppol Directory) kolayca kaydedebilir, benzersiz kimliğinizi alabilir ve sınır ötesi e-fatura alışverişi için etkinleştirebilirsiniz.
- SNI; doğrulama ve Peppol AB standartlarıyla senkronizasyon dahil olmak üzere tüm sisteme dahil olma (onboarding) sürecini yönetir.
SNI’ın Peppol hizmetlerini mevcut ERP veya muhasebe sistemlerimle (örneğin SAP, Oracle vb.) nasıl sorunsuz bir şekilde entegre edebilirim?
- SNI; SAP, Oracle ve Microsoft Dynamics gibi önde gelen ERP sistemleri için kullanıma hazır konektörler ve sertifikalı entegrasyon seçenekleri sunar.
- Entegrasyon, ERP ortamınızda bağımsız olarak çalışacak şekilde tasarlanmıştır; manuel müdahale olmaksızın doğrudan Peppol Ağı üzerinden belge oluşturma, doğrulama ve gönderim yapılmasına olanak tanır.
SNI, Peppol çerçevesinde veri güvenliğini, gizliliğini ve yerel yasal uyumluluğu (KVKK, GDPR vb.) nasıl sağlar ve yönetir?
- SNI, GDPR ve Peppol AB veri koruma gerekliliklerine sıkı sıkıya uyar.
- Peppol Ağı içindeki tüm belge alışverişleri uçtan uca şifrelenir ve SNI, verilerin yerel yasalara uygun olarak saklanmasını ve korunmasını sağlar.
- Barındırma altyapımız ISO sertifikalıdır ve SNI Erişim Noktası üzerinden yapılan tüm bağlantılar Peppol güvenlik ve kimlik doğrulama protokollerine uygundur.
SNI kullanarak Peppol ile çalışmaya başlamak için ilk adımlar ve gereksinimler nelerdir?
- Başlamak için müşterilerin temel şirket bilgilerini, KDV numarasını ve ERP sistem yapılandırmasını sağlamaları gerekir.
- SNI daha sonra Peppol Dizini’nde kuruluş profilini oluşturur, bir Peppol ID atar, sistemi Peppol Ağı’na bağlar ve canlı belge değişimine hazır olduğundan emin olmak için uçtan uca testler gerçekleştirir.
Peppol’ün birincil iletişim mekanizması olan 4 köşe modeli ile nadiren kullanılan 5 köşe modeli arasındaki temel farklar nelerdir ve bunlar nasıl çalışır?
- 4 köşe ve 5 köşe karşılaştırması: 4 köşe modeli, Peppol Ağı’nın temel iletişim yapısıdır ve bir gönderici, bir alıcı ve iki Erişim Noktasından oluşur; her iki taraf da birlikte çalışabilirlik için kendi Erişim Noktası üzerinden bağlanır.
- 5 köşe modeli, merkezi bir kimlik doğrulama veya aracı düğüm (genellikle belirli ulusal uygulamalarda kullanılır) ekler ancak daha geniş Peppol AB ekosisteminde daha az yaygındır.
- SNI, ülkeye özgü dağıtımlar için esneklik sağlayarak her iki modeli de destekler.
Faaliyet gösterdiğim ülkede veya sektörde (örneğin e-fatura veya kamu alımları) Peppol zorunlu mu yoksa yakın gelecekte zorunlu olması bekleniyor mu?
- Peppol’ün benimsenmesi ülkeye göre değişir.
- Bazı AB ve Asya-Pasifik pazarlarında Peppol, B2G (işletmeden devlete) ve hatta B2B (işletmeden işletmeye) işlemler için halihazırda zorunludur (örneğin Belçika, Fransa ve Malezya).
- SNI, müşterilerinin yaklaşan zorunlulukları öngörmelerine ve SAP veya diğer ERP entegrasyonları aracılığıyla erkenden hazırlanmalarına yardımcı olmak için Peppol AB içindeki her düzenlemenin yol haritasını sürekli olarak takip eder.
Peppol terminolojisinde bir Hizmet Sağlayıcı (Service Provider) ile bir Erişim Noktası (Access Point) arasındaki rol ve sorumluluk farkları nelerdir?
- Peppol Hizmet Sağlayıcısı; entegrasyon, kimlik doğrulama ve izleme gibi bağlantı ve katma değerli hizmetler sağlar.
- SNI gibi bir Peppol Erişim Noktası ise göndericiler ve alıcılar arasında belge iletmek için Peppol Ağı içinde resmi olarak akredite edilmiştir.
- Özetle Erişim Noktası, birlikte çalışabilirliği ve uyumluluğu sağlarken; Hizmet Sağlayıcı, ERP entegrasyonu, analitik ve destek yoluyla kullanılabilirliği artırır.
