Yayın tarihi: 13 Temmuz 2026
Tevkifatlı fatura, hesaplanan KDV’nin belirli bir oranının alıcı tarafından kesilerek satıcı yerine doğrudan vergi dairesine beyan edildiği fatura türüdür. Vergi tahsilatını satıcıdan alıcıya devrederek kayıt dışı ekonomiyi azaltan bir mekanizmadır. Standart bir e-Fatura veya e-arşiv fatura gibi düzenlenir; ancak tevkifat tutarı ve tahsil edilecek net tutar ayrı satırlarda gösterilir. Hesaplama, KDV matrahının vergi oranıyla çarpılıp bulunan tutarın tevkifat oranına göre paylaştırılmasıyla yapılır.
Kamu kurumları, büyük ölçekli işletmeler ve belirli hizmet sektörleriyle çalışan firmalar için tevkifatlı fatura düzenlemek yasal bir zorunluluktur. Bu düzenleme, satıcının hesapladığı KDV’nin bir kısmının alıcı tarafından doğrudan vergi dairesine ödenmesini sağlar. Süreci doğru yönetmeyen işletmeler hem para cezalarıyla hem de indirilecek KDV kayıplarıyla karşılaşabilir.
Tevkifatlı Fatura Nedir?
Tevkifatlı fatura, KDV’nin bir bölümünün satıcı yerine alıcı tarafından vergi dairesine ödendiği, KDV Genel Uygulama Tebliği kapsamında düzenlenen faturadır. Katma değer vergisinin kaynağında kesilerek devlete aktarılmasını sağlar; böylece vergi kayıp ve kaçağı azaltılır. Fatura üzerinde mal veya hizmet bedeli, hesaplanan KDV, tevkifat oranı, tevkifat tutarı ve satıcıya ödenecek net tutar açıkça yer alır. Kamu kurumlarıyla iş yapan firmalar, belirli hizmet sektörleri ve tebliğle belirlenmiş büyük ölçekli işletmeler bu fatura türünü düzenlemek zorundadır. Uygulama, tam tevkifat ve kısmi tevkifat olmak üzere ikiye ayrılır.
Tevkifatlı Fatura ile Normal Fatura Arasındaki Fark Nedir?
Temel fark, KDV’nin kimin tarafından vergi dairesine ödendiğidir. Normal faturada satıcı, hesaplanan KDV’nin tamamını alıcıdan tahsil eder ve 1 No.lu KDV Beyannamesi ile devlete öder. Tevkifatlı faturada ise KDV’nin belirlenen oranı alıcı tarafından kesilir; alıcı bu tutarı 2 No.lu Beyanname ile beyan eder, kalan kısmı satıcıya öder. Tahsilat, beyan ve muhasebeleştirme süreçleri de birbirinden farklı işler. Ayrıca tevkifatlı faturada tevkifat oranı, kesilen KDV tutarı ve tahsil edilecek net tutar mutlaka ayrı satırlarda gösterilmelidir; aksi halde fatura eksik düzenlenmiş sayılır.
Tevkifat Türleri Nelerdir?
Tevkifat, gelir vergisi tevkifatı ve KDV tevkifatı olmak üzere iki ana başlıkta toplanır; KDV tevkifatı da tam ve kısmi olarak ikiye ayrılır. Gelir vergisi tevkifatı, Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesine göre serbest meslek makbuzları, kira ödemeleri ve ücret ödemeleri üzerinden yapılır. KDV tevkifatı ise hizmet ve mal alımlarında satıcının hesapladığı KDV üzerinden uygulanır. Tam tevkifatta KDV’nin tamamı alıcı tarafından beyan edilirken, kısmi tevkifatta belirlenen oran kadarı alıcıya, kalan kısım satıcıya aittir. Reklam, iş gücü temini, yapı denetim ve danışmanlık hizmetleri en yaygın uygulama alanlarıdır.
Tevkifatlı Fatura Nasıl Kesilir?
Tevkifatlı fatura, e-Fatura veya e-Arşiv sisteminde “Tevkifat” fatura tipi seçilerek düzenlenir. Öncelikle mal veya hizmete ait KDV matrahı ve KDV oranı girilir, ardından işleme ait tevkifat kodu ve oranı seçilir. Sistem, hesaplanan KDV’yi tevkifat oranına göre otomatik olarak alıcı ve satıcı payına böler. Fatura üzerinde işlem açıklaması, tevkifat kodu, tevkifat oranı, kesilen KDV tutarı ve satıcının tahsil edeceği net tutar ayrı kalemler hâlinde gösterilir.
- Fatura tipini seçin: e-Fatura veya e-Arşiv sisteminde fatura düzenlerken “Tevkifat” fatura tipini seçin.
- KDV matrahını girin: Satılan mal veya hizmete ait KDV matrahını (tutarını) sisteme girin.
- KDV oranını belirleyin: İlgili mal/hizmet için geçerli olan KDV oranını seçin (%1, %10, %20 vb.).
- Tevkifat kodunu seçin: İşlemin niteliğine uygun tevkifat kodunu seçin (örneğin, hangi tür mal/hizmet tesliminin tevkifata tabi olduğunu belirten kod).
- Tevkifat oranını girin: Seçilen işleme ait tevkifat oranını (örneğin 5/10, 7/10, 9/10 gibi) belirleyin.
- Sistem otomatik hesaplama yapar: Sistem, hesaplanan KDV tutarını girilen tevkifat oranına göre otomatik olarak alıcı payı ve satıcı payı olarak ikiye böler.
- Fatura kalemlerini kontrol edin: Düzenlenen faturada şu kalemlerin ayrı ayrı göründüğünden emin olun:
- İşlem açıklaması
- Tevkifat kodu
- Tevkifat oranı
- Kesilen (tevkif edilen) KDV tutarı
- Satıcının tahsil edeceği net tutar
- İşlem açıklaması
- Faturayı onaylayın ve gönderin: Bilgileri kontrol ettikten sonra faturayı onaylayarak alıcıya iletin.
- Beyanname bildirimlerini yapın:
- Satıcı, faturayı 1 No.lu KDV Beyannamesi ile ilgili dönemde beyan eder.
- Alıcı, kestiği tevkifat tutarını 2 No.lu KDV Beyannamesi ile ilgili dönemde beyan eder.
Tevkifatlı Fatura Sınırı 2026
Kısmi tevkifat uygulamasında 2026 yılı için belirlenen alt sınır, KDV dahil işlem bedelinin 2.000 TL’yi aşması şartına bağlıdır. Bu tutarın altında kalan işlemler için tevkifat uygulanmaz; fatura normal usulde düzenlenir. Aynı işlemin parçalara bölünerek limitin altında gösterilmesi yasaktır ve vergi incelemesine konu edilir. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yıl içinde tebliğlerle güncellenebilen bu sınır, belirli sektörler ile hurda ve atık teslimleri gibi işlemlerde farklı biçimde uygulanabilir. Fatura sistemleri, güncel sınırı otomatik kontrol edecek şekilde yapılandırılmalıdır; aksi hâlde eksik beyan riski oluşur.
Tevkifatlı Fatura Hesaplama
- Mal/hizmet bedelini belirleyin: Satışa konu mal veya hizmetin KDV hariç tutarını (matrahı) belirleyin.
- KDV oranını uygulayın: Matrahı, ilgili KDV oranı ile çarparak toplam KDV tutarını hesaplayın.
Formül: Matrah × KDV Oranı = Hesaplanan KDV - Tevkifat oranını belirleyin: İşlem türüne göre uygulanacak tevkifat oranını (örneğin 7/10, 9/10 vb.) tespit edin.
- Tevkifata tabi KDV’yi hesaplayın: Hesaplanan KDV tutarını tevkifat oranıyla çarparak alıcının vergi dairesine ödeyeceği kesinti miktarını bulun.
Formül: Hesaplanan KDV × Tevkifat Oranı = Tevkifata Tabi KDV (Alıcı Payı) - Satıcının tahsil edeceği KDV’yi bulun: Hesaplanan KDV’den tevkifata tabi kısmı çıkararak satıcının alıcıdan tahsil edeceği KDV tutarını belirleyin.
Formül: Hesaplanan KDV − Tevkifata Tabi KDV = Satıcı Payı (Tahsil Edilecek KDV) - Toplam tahsil edilecek tutarı hesaplayın: Matrah ile satıcı payı KDV’yi toplayarak alıcının satıcıya ödeyeceği net tutarı bulun.
Formül: Matrah + Satıcı Payı KDV = Tahsil Edilecek Net Tutar - Fatura kalemlerini ayrı satırlarda gösterin:
- Toplam bedel (matrah)
- Hesaplanan KDV
- Tevkifata tabi KDV (alıcı payı)
- Tahsil edilecek net tutar (satıcı payı KDV dahil)
Tevkifatlı Fatura Hesaplama Formülü
Temel formül şu şekildedir:
- Hesaplanan KDV = Matrah × KDV Oranı;
- Tevkifat Tutarı = Hesaplanan KDV × Tevkifat Oranı;
- Satıcıya Ödenecek Tutar = Matrah + (Hesaplanan KDV − Tevkifat Tutarı)
Örneğin 10/10 oranındaki tam tevkifatlı bir işlemde hesaplanan KDV’nin tamamı alıcı tarafından beyan edilir, satıcı yalnızca matrahı tahsil eder. 5/10 kısmi tevkifatta ise KDV’nin yarısı alıcı, yarısı satıcı tarafından beyan edilir. Tevkifat kodları ve güncel oranlarla eşleştirme yapan otomatik sistemler, hatalı hesaplama riskini ortadan kaldırır.
Tevkifatlı Fatura Hesaplama Örneği
Örnek olarak, KDV matrahı 20.000 TL, KDV oranı %20 ve tevkifat oranı 5/10 olan bir yapı denetim hizmeti düşünülebilir,
- Hesaplanan KDV: 20.000 × %20 = 4.000 TL
- Tevkifat tutarı: 4.000 × 5/10 = 2.000 TL
Bu tutar, alıcı tarafından 2 No.lu KDV Beyannamesi ile vergi dairesine ödenir. Satıcının tahsil edeceği toplam net tutar: 20.000 + (4.000 − 2.000) = 22.000 TL. Alıcı, kalan 2.000 TL’lik KDV’yi satıcıya öder ve 1 No.lu Beyanname’de indirim konusu yapabilir. Fatura üzerinde tüm bu kalemler ayrı satırlarda gösterilir.
Tevkifat Oranları Nelerdir?
Tevkifat oranları işlem türüne göre 2/10 ile 10/10 arasında değişir. İş gücü temin hizmetlerinde 9/10, yapı denetim hizmetlerinde 5/10, temizlik, çevre ve bakım hizmetlerinde 9/10, yemek servisi ve organizasyon hizmetlerinde 5/10, baskı ve basım hizmetlerinde 7/10 oran uygulanır. Reklam hizmetlerinde 3/10, danışmanlık ve denetim hizmetlerinde 9/10 tevkifat uygulanır. Hurda metal, plastik ve kâğıt teslimlerinde 7/10 oran geçerlidir. Serbest meslek ödemeleri ve kiralama işlemlerinde ise tam tevkifat (10/10) uygulanır. Oranlar, KDV Genel Uygulama Tebliği ile güncellenir ve fatura sistemlerinde tevkifat koduna bağlı olarak otomatik seçilir.
Tevkifatlı Fatura Hangi Durumlarda Kesilir?
Tevkifatlı fatura, KDV Genel Uygulama Tebliği’nde sayılan mal ve hizmetlerin belirlenmiş alıcılara sunulması durumunda kesilir. Kamu kurumlarına, belediyelere, üniversitelere, bankalara, sigorta şirketlerine, organize sanayi bölgelerine ve büyük ölçekli işletmelere yapılan yapı denetim, temizlik, güvenlik, iş gücü temini, yemek servisi, baskı, danışmanlık ve reklam hizmetleri bu kapsama girer. Ayrıca hurda metal, atık kâğıt, plastik ve tekstil hammaddesi teslimleri de tevkifata tabidir. Serbest meslek ödemeleri ve gayrimenkul kiralamaları tam tevkifat kapsamında değerlendirilir.
Tevkifatlı Fatura Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Tevkifat kimlere uygulanır?
Tevkifat, KDV Genel Uygulama Tebliği’nde belirlenen mal ve hizmetlerin, yine tebliğle sayılan alıcılara sunulması durumunda uygulanır. Kamu kurumları, belediyeler, üniversiteler, bankalar, sigorta şirketleri ve büyük ölçekli işletmeler bu kapsamdadır. Yapı denetim, temizlik, güvenlik, iş gücü temini, yemek servisi, baskı, danışmanlık ve reklam hizmetleri ile hurda ve atık teslimleri de tevkifata tabidir.
Tevkifat neden yapılır?
Tevkifat, KDV’nin bir kısmının kaynağında kesilerek doğrudan vergi dairesine aktarılmasını sağlar. Bu sayede vergi tahsilatı güvence altına alınır, kayıt dışı ekonomi azaltılır ve satıcının KDV’yi eksik ya da geç beyan etme riski ortadan kalkar.
Tevkifatlı faturanın iade faturası nasıl kesilir?
İade faturası, orijinal faturadaki tevkifat kodu ve oranı korunarak düzenlenir. İade edilen tutar üzerinden hesaplanan KDV, aynı tevkifat oranına göre alıcı ve satıcı payına bölünerek gösterilir. Faturada iadenin hangi işleme ait olduğu açıkça belirtilmelidir.
Tevkifatlı faturanın iadesi tevkifatlı mı olur?
Evet. İade işlemi, orijinal faturadaki tevkifat oranı aynen korunarak tevkifatlı şekilde gerçekleştirilir. Alıcı, daha önce beyan ettiği tevkifat tutarının iade edilen kısmına karşılık gelen bölümünü buna göre düzeltir. İadenin tevkifatsız fatura ile yapılması beyanname uyumsuzluğuna yol açar.
Tevkifatlı faturada fiyat farkı nasıl kesilir?
Sonradan ortaya çıkan fiyat farkları, orijinal işlemdeki tevkifat kodu ve oranı esas alınarak faturalandırılır. Fark tutarına ait KDV, aynı oranla alıcı ve satıcı payına bölünür. Faturada bu farkın hangi işleme ilişkin olduğu ve tevkifat kalemleri ayrı satırlarda gösterilir.
Tevkifat yapılmazsa ne olur?
Tevkifat uygulanması gereken işlemde tevkifat yapılmaması vergi ziyaına yol açar ve vergi incelemesine konu olabilir. İlgili taraflara vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi uygulanabilir; ayrıca eksik beyan nedeniyle indirilecek KDV reddedilebilir.
Tevkifatı kim öder?
Tevkifat tutarını işlemin alıcısı öder. Alıcı, hesaplanan KDV’nin tevkifata isabet eden kısmını 2 No.lu KDV Beyannamesi ile vergi dairesine öder; kalan kısmı ise satıcıya öder ve satıcı bunu 1 No.lu Beyanname ile beyan eder.
Tevkifat sınırı altında tevkifatlı fatura kesilir mi?
Hayır. 2026 yılı için kısmi tevkifatta alt sınır olan 2.000 TL’nin (KDV dahil) altında kalan işlemlerde tevkifat uygulanmaz, fatura normal usulde kesilir. İşlemin bu sınırın altında gösterilmesi amacıyla bölünmesi yasaktır ve incelemeye konu olur.
